|
|
Przygotowując niniejsze strony korzystałem głównie z informacji zawartych w dokumentach źródłowych:
- Operations Record Book 1586 Flight/301 Sqn - NA, AIR 27/1660
- Dyon Bombowy Nr 301, Dziennik bojowy 1586 Flight... - IPiMS, LOT A.V. - 35/10
- Historia polskich załóg w lotach specjalnych Eskadra 138... - IPiMS, LOT A.V. - 35/10a
- No. 301 Squadron 1941 Nov. - 1943 Mar. - NA, AIR 50/242
- Situation reports: 1586 Polish Flight 1944 Aug. - 1945 Feb. - NA, AIR 51/134
Archiwa
Zainteresowanych materiałami źródłowymi odsyłam do strony  Polskie Siły Powietrzne w II wojnie światowej,
gdzie można znaleźć obszerną informację dotyczącą archiwów, posiadanych przez nie dokumentów oraz tego, w jaki sposób takowe pozyskać.
Tutaj chciałbym jedynie wspomnieć o jeszcze jednej, godnej uwagi instytucji - brytyjskim archiwum National Archive.
Przed jego utworzeniem w 2003 r. znaczna część z interesujących nas dokumentów była przechowywana w archiwach Public Record Office, stąd w wielu dostępnych
publikacjach można jeszcze się spotkać z nazwą tej drugiej instytucji.
Niestety wciąż, żeby dotrzeć do materiałów źródłowych dotyczących udziału polskich lotników w II wojnie światowej trzeba pisać, a w wielu przypadkach najlepiej osobiście się wybrać
do archiwów znajdujących się poza granicami naszego Kraju. Nic też nie wskazuje na to, żeby ta sytuacja miała w najbliższej przyszłości ulec zmianie. Szkoda tylko,
że nasi lokalni "krytycy" zapominają o tym "drobnym" fakcie, gdy stawiają pytanie: "jak to jest, że dobrą książkę historyczną o polskich lotnikach prędzej napisze Brytyjczyk lub Amerykanin, niźli nasz rodzimy autor?"
(patrz chociażby dyskusje, jakie toczyły się przy okazji polskiego wydania "Sprawy honoru").
Jedynym dokumentem źródłowym z zakresu tematyki tej strony, na który natrafiłem "tu, na miejscu" był Operation Record Book 301 Dywizjonu. Kopia dziennika znajduje się "do wglądu" w
archiwach specjalnych Centralnej Biblioteki Wojskowej w Warszawie, ale
żeby nie było zbyt pięknie, fakt posiadania dziennika przez bibliotekę nie jest wynikiem starań tej, skądinąd szczytnej instytucji. Została ona przekazana bibliotece w darze przez nieżyjącego już polskiego lotnika
Tadeusza Szlenkiera, który - zbierając materiały do monografii 308 Dywizjonu Myśliwskiego - jakgdyby "przy okazji" skopiował również dzienniki operacyjne pozostałych dywizjonów.
Literatura
Po latach wydawnictw "okołotematycznych", w których, owszem, można było "coś" przeczytać
o działaniach Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii, ale co do wartości merytorycznej tych prac niejednokrotnie
można było polemizować, na polskim rynku wydawniczym pojawiły się wreszcie rzetelne opracowania autorstwa przede wszystkim
Panów Jerzego B. Cynka oraz Kajetana Bienieckiego.
Proponowane poniżej dwa tomy opracowania autorstwa Pana Jerzego Cynka bardzo szeroko omawiają temat udziału polskiego lotnictwa w II WŚ w ogóle -
począwszy od kampanii wrześniowej 1939 r. po okres rozwiązywania polskich jednostek pod koniec 1946 r., od lotnictwa myśliwskiego, bombowego po działania jednostek szkoleniowych czy transportowych.
Polskie Siły Powietrzne w wojnie 1939-43. tom I
Polskie Siły Powietrzne w wojnie 1943-45. tom II
Książki drugiego z wymienionych autorów, Pana Kajetana Bienieckiego, są znowuż wyczerpującym opracowaniem udziału polskich załóg w operacjach specjalnych.
Równocześnie są jedynym tak szczegółowym, ogólnodostępnym źródłem wiedzy o 301 Eskadrze przy 138 Squadronie RAF
oraz 1586 Eskadrze do Zadań Specjalnych.
Lotnicze wsparcie Armii Krajowej
Polskie załogi nad Europą 1942-1945. Polacy w operacjach specjalnych
Z tego zakresu tematycznego wartą polecenia książką jest jeszcze wznowiona (whew!) ostatnio
Z
pomocą żołnierzom Podziemia, Andrzeja P. Przemyskiego. Autor może mniej szczegółowo, niż Pan Kajetan Bieniecki, ale na pewno
w bardziej przystępny sposób przedstawił zarys działań polskich jednostek specjalnych: od przygotowań do pierwszego lotu ze zrzutem do Polski,
po pomoc dla Powstania Warszawskiego.
Na pewno warto jeszcze sięgnąć po Destiny Can Wait,
której autorzy "na gorąco", w niedługim czasie po zakończeniu działań wojennych podjęli się napisania kompendium wiedzy o działaniach Polskich Sił Powietrznych podczas II WŚ.
Obok informacji stricte historycznych, można znaleźć w niej wspomnienia oraz bezpośrednie relacje polskich lotników. Niestety, nigdy nie wydana w Polsce "Destiny" jest prawie nieosiągalna
na naszym rynku księgarskim (reprint do kupienia poprzez internet lub "do wglądu" w czytelni Centralnej Biblioteki Wojskowej w Warszawie)
a szkoda, bo mogłaby zyskać sobie szerokie grono czytelników.
Inne tytuły dostępne na polskim rynku wydawniczym, w antykwariatach, etc., po które moim zdaniem (nieobiektywna ocena) warto sięgnąć
w pierwszej kolejności...
Arct B. - Trzysta pierwszy nad celem
Baykowski J. - Polskie Siły Powietrzne w Wielkiej Brytanii, (zestawienie...)
Boruch W., Tucholski J. - Halifax JD154 nie wrócił
Domański L. - Moje loty do wolności
Dytko T. - Na skrzydłach RAF
Dytko T. - W mroku nad kontynentem
Gretzyngier R., Matusiak W. ... - Ku czci poległych lotników 1939-1945
Jaroszyk W. - Pamiętnik lotnika 301 dywizjonu
Korpowski B. - Śmigłem i piórem
Krajewski W. - Powietrzna walka nad Bochnią
Krzystek T., Zieliński J. - Dowódcy dywizjonów Polskich Sił Powietrznych na Zachodzie
Kwiatkowski H. - Bomby poszły
Neugebauer Z. - Wracajcie szczęśliwie do bazy
Ostrowski S. - Pamiętnik
Pawlikowski M. - Siedmiu z Halifaxa "J"
Stachiewicz M. - Wspomnienia wojenne
w drugiej... a nawet trzeciej kolejności...
Król W. - Polskie dywizjony lotnicze w Wielkiej Brytanii 1940-1945
Król W. - Zarys działań polskiego lotnictwa w Wielkiej Brytanii 1940-1945
z wydawnictw anglojęzycznych...
Ingham M.J. - The Polish Air Force in Lincolnshire
Merrick K. A. - Flights of the Forgotten: Special Duties Operations in World War 2
 cofnij
|
|
|
